Zonnepanelen in Vlaanderen in 2026: geen premie meer, wel zelfverbruik

Een gezin dat in Vlaanderen vandaag zonnepanelen legt, rekent in een andere wereld dan de buren die in 2015 begonnen. De terugdraaiende teller is weg, premies voor nieuwe panelen zijn er niet meer, en stroom die je op het net zet, levert soms bijna niets op. Toch kunnen panelen nog renderen. Het verschil zit bijna volledig in hoeveel stroom je zelf verbruikt op het moment dat de zon schijnt.

Wat is er de voorbije jaren veranderd?

De terugdraaiende teller is voorbij. Eigenaars van panelen die voor 2021 in dienst gingen, moesten volgens Fluvius tegen 2025 een digitale meter laten plaatsen. Sinds 1 april 2026 krijg je bij die plaatsing geen vergoeding meer voor een negatief saldo op je oude teller. Wie een afspraak voor de digitale meter blijft uitstellen, riskeert bovendien als weigeraar te worden beschouwd.

De retroactieve investeringspremie, bedoeld voor wie tussen 2014 en 2020 panelen plaatste en de terugdraaiende teller verloor, is afgesloten. Aanvragen moest ten laatste op 31 december 2025. Het bedrag liep volgens Fluvius van 0 tot 436 euro per kW. Wie een goedkeuringsbrief kreeg, ontvangt het geld binnen 3 tot 10 werkdagen.

Voor nieuwe installaties vonden we op de sites van Fluvius en Vlaanderen.be geen premie meer. Blijft de btw. Of je installateur 6 of 21 procent aanrekent, hangt af van de voorwaarden van de FOD Financiën, onder meer hoe oud je woning is en waarvoor ze gebruikt wordt. Vraag je installateur welk tarief hij toepast en waarom, en controleer het bij de FOD Financiën als je twijfelt.

Waarom zelfverbruik alles bepaalt

Het prijzenrapport van de Vlaamse Nutsregulator (VNR) over 2025 laat zien hoe scheef de verhouding is geworden. Gezinnen met panelen bespaarden gemiddeld 469 euro per jaar door stroom zelf te verbruiken. Voor wat ze op het net zetten, kregen ze gemiddeld maar 107 euro. De gemiddelde terugleververgoeding zakte tot ongeveer 3 cent per kWh in december 2025, tegenover 6 cent in december 2023.

Het kan ook negatief worden. De VNR telde in 2025 520 uren met een negatieve groothandelsprijs, en ongeveer 29.000 prosumenten betaalden in minstens één maand geld om stroom te injecteren. Er bestaan 1.357 verschillende injectiecontracten, dus vergelijk die voorwaarden net zo goed als je afnameprijs.

Tegenover die paar cent staat wat je uitspaart als je zelf verbruikt: de volledige prijs van een kWh van het net, met energie, nettarieven, heffingen en btw. MyRenov rekent daarvoor met ongeveer 30 cent per kWh en besluit dat een zelf verbruikte kWh vijf tot zeven keer meer waard is dan een geïnjecteerde.

Wat kost een installatie en wanneer verdien je ze terug?

Officiële cijfers over de kostprijs publiceert de Vlaamse overheid niet. MyRenov, een renovatieplatform dat zich baseert op VNR, Fluvius en FOD Financiën, noemt voor 2026 ongeveer 7.400 euro voor een installatie van 5 kWp, gerekend met 6 procent btw. Die zou in Vlaanderen 4.750 tot 5.000 kWh per jaar opwekken, of 950 tot 1.000 kWh per kWp. De terugverdientijd schat het platform op 6 tot 10 jaar. Dichter bij 6 jaar als je een warmtepomp of elektrische wagen hebt die overdag stroom opneemt, dichter bij 10 jaar als je overdag weinig thuis verbruikt.

Beschouw die cijfers als een vertrekpunt, niet als offerte. Vraag minstens twee offertes en kijk of de installateur een RESCert-certificaat heeft; Vlaanderen.be verwijst naar die lijst. Met onze zonnepanelencalculator reken je zelf met jouw verbruik en jouw stroomprijs.

Hoe haal je meer zelfverbruik?

Laat de vaatwasser, de wasmachine en de boiler draaien tussen de middag. Laad de wagen overdag als hij thuis staat. Stuur een warmtepompboiler op de zonuren. Vlaanderen.be verwijst hiervoor naar energiemanagementsystemen (EMS) die toestellen automatisch inschakelen als er overschot is.

Hou daarbij het capaciteitstarief in het oog. Sinds 2023 betaal je een deel van de netkosten op basis van je hoogste kwartierpiek per maand, volgens de VNR gemiddeld ongeveer 53,39 euro per kW per jaar exclusief btw in 2026. Zonnepanelen verlagen die piek niet in een winteravond. Wie alles tegelijk aanzet als de zon schijnt, kan bovendien meer van het net trekken zodra er een wolk voorbij drijft.

Een dynamisch contract kan de rekening voor prosumenten helpen: goedkope stroom op momenten met veel zon, en een injectievergoeding die meebeweegt. Maar het werkt in twee richtingen, want bij negatieve prijzen betaal je dan ook voor injectie. Lees dus de voorwaarden.

En een thuisbatterij?

Volgens Vlaanderen.be is een thuisbatterij een hoge investering die niet voor iedereen rendabel is. Een batterij verhoogt je zelfverbruik en kan je piek drukken, maar ze kost geld en slijt. Reken ze pas door als je weet hoeveel stroom je nu injecteert en wanneer.

Administratie

Laat de installatie keuren volgens het AREI en meld ze binnen 30 dagen na die keuring aan bij de netbeheerder, zo staat het op Vlaanderen.be. Heeft je dak asbesthoudende dakbekleding, dan mag je er volgens Vlaanderen.be geen zonnepanelen op plaatsen: die moet eerst weg. Voor panelen op een dak van een woning heb je in de meeste gevallen geen omgevingsvergunning nodig, maar controleer de vrijstellingen voor je gemeente of als je woning beschermd erfgoed is. Een omvormer is een aangesloten toestel: vervang het standaardwachtwoord, raadt de Vlaamse overheid aan.

Valkuilen

Een offerte die rekent met de oude terugdraaiende teller of met een vaste injectievergoeding van jaren geleden. Beide bestaan niet meer.

Een te grote installatie. Meer panelen betekent vooral meer injectie, en die levert weinig op. Stem het vermogen af op je verbruik overdag.

Panelen op een asbestdak laten leggen. Dat is verboden; laat het dak eerst saneren.

Verkoop aan de deur. Ook voor zonnepanelen geldt: vraag de offerte schriftelijk en vergelijk rustig.

Afname en injectie samen bekijken

Heb je al panelen, dan betaal je vandaag vooral voor de stroom die je ‘s avonds en in de winter van het net haalt, en krijg je een paar cent voor wat je injecteert. Die twee prijzen komen uit één contract. Neem je jaarafrekening erbij, noteer hoeveel je afnam en hoeveel je injecteerde, en vergelijk afname en injectie in één keer. Een lage kWh-prijs met een slechte injectievergoeding kan per saldo duurder zijn dan het omgekeerde. Zet daarna een herinnering, want injectievergoedingen veranderen sneller dan panelen.