Van energieleverancier veranderen in Vlaanderen: gratis en binnen een maand

Op de meeste Vlaamse energiefacturen staat sinds juli 2025 een code die je naar de V-check van de Vlaamse Nutsregulator leidt. Wie die code eens invult, ziet meteen of zijn tarief groen, oranje of rood kleurt. Staat het in het rood, dan loont het om van contract of leverancier te veranderen. Dat kost niets, en de regels zijn in België eenvoudiger dan veel mensen denken.

Wie bepaalt de regels?

België heeft vier energieregulatoren. De federale CREG bewaakt de prijzen en de groothandelsmarkt en beheert de CREG Scan. In Vlaanderen is dat de Vlaamse Nutsregulator (VNR), die veel mensen nog kennen als de VREG en die de V-test en de V-check aanbiedt en de nettarieven van Fluvius goedkeurt. Brussel heeft Brugel met de vergelijker BruSim, Wallonië de CWaPE met CompaCWaPE. Voor klachten over je leverancier kan je terecht bij de federale Ombudsdienst voor Energie.

Volgens de CREG zijn er in België ongeveer twintig energieleveranciers actief. De VNR telde in haar prijzenrapport over 2025 zo’n 2.000 verschillende elektriciteitscontracten en 1.421 gascontracten. Dat aanbod is net de reden waarom vergelijken loont: tussen leveranciers zag de VNR in 2025 een verschil tot 191 euro per jaar voor een variabel elektriciteitscontract en tot 327 euro voor een variabel gascontract.

Overstappen in zes stappen

1. Neem je laatste jaarafrekening erbij. Je hebt je jaarverbruik in kWh nodig, je EAN-code en het type meter (enkelvoudig, dag/nacht, digitaal).
2. Vergelijk. Doe de V-test van de VNR of gebruik een vergelijkingsdienst. Op die pagina staat duidelijk welke links partnerlinks zijn.
3. Kies een contract. Je bent niet verplicht om elektriciteit en gas bij dezelfde leverancier te nemen. De CREG raadt aan om beide apart te bekijken, want een goedkope gasprijs zegt niets over de stroomprijs.
4. Teken bij de nieuwe leverancier, online, per e-mail of op papier. Je oude contract zeg je niet zelf op: dat doet de nieuwe leverancier.
5. Wacht de opzegtermijn af. Volgens het stappenplan van de VNR blijf je na de opzegging nog 3 weken klant bij je oude leverancier. De CREG rekent voor de hele overstap op gemiddeld vier weken.
6. Geef je meterstand door als je een klassieke meter hebt. Met een digitale meter gebeurt dat automatisch. Je oude leverancier stuurt daarna een slotfactuur, de nieuwe begint te factureren zodra het contract loopt.

Aan je meter of je aansluiting verandert niets, en er hoeft geen technicus te komen.

Wat kost het?

Niets. Gezinnen en kmo’s met een verbruik tot 100 MWh kunnen volgens de VNR op elk moment gratis van contract en leverancier veranderen. De CREG rekent het na in haar lijst met mythes: de totale prijs van een leverancierswissel is nul euro, ook als je een contract van bepaalde duur hebt. Dat verschilt van Nederland, waar een vast contract wel een opzegvergoeding kan kosten. Voor Belgische gezinnen bestaat die vergoeding vandaag niet.

Blijft de stroom aan?

Ja. Je aansluiting blijft gewoon werken: bij een overstap wordt niets afgesloten, en de CREG rekent de angst daarvoor tot de mythes. Kabels, leidingen, meter en netbeheerder blijven dezelfde: in Vlaanderen is dat Fluvius, ongeacht bij wie je je energie koopt. Als je een zonnepaneleninstallatie hebt, verandert er aan de installatie ook niets. Wel moet je bij de nieuwe leverancier een contract voor injectie kiezen, en daar lopen de vergoedingen sterk uiteen.

Wat als je leverancier stopt of failliet gaat?

Ook dan blijf je stroom en gas krijgen. De VNR beschrijft het zo: beëindigt een leverancier een contract om een andere reden dan wanbetaling, dan neemt Fluvius tijdelijk de levering over als uitzonderingsleverancier. Hetzelfde gebeurt als een verhuizing niet correct is geregeld. Het is een tijdelijke oplossing, dus kies daarna zelf een nieuw contract met de V-test. Wil je vooraf weten of een leverancier in orde is, kijk dan op de lijst van de VNR met alle leveranciers die een leveringsvergunning hebben.

Veertien dagen bedenktijd

Voor elk energiecontract heb je 14 kalenderdagen herroepingsrecht, ongeacht hoe je het afsloot: online, in een winkel, op een beurs of aan de deur. Dat bevestigt de FOD Economie. Aan de deur gelden strengere regels. Een verkoper die onaangekondigd aanbelt, mag je alleen een vrijblijvend aanbod geven, geen contract. Dat aanbod bevestig je ten vroegste na 3 dagen, en pas vanaf die bevestiging begint je termijn van 14 dagen. De verkoper moet je ook een formulier geven waarmee je deurverkoop een jaar lang kunt weigeren.

Wat verandert er in oktober 2026?

De federale wet koopkracht energie, waar Test Aankoop op 9 juli 2026 over schreef, brengt een reeks nieuwe regels. Vanaf oktober 2026 mogen leveranciers geen tijdelijke of voorwaardelijke korting op de kWh-prijs meer geven. Een welkomstkorting die na een paar maanden verdwijnt, kan dus niet meer. Premies zoals een cashback na twaalf maanden blijven mogelijk, maar mogen niet in tariefkaarten en prijsvergelijkingen staan. Elke factuur krijgt een QR-code naar de tariefkaart, en een aangepast tarief moet een nieuwe productnaam krijgen. Vanaf 2027 moeten vaste vergoedingen per dag worden aangerekend.

Wat al gold en blijft gelden: bij een stilzwijgende verlenging moet de leverancier je minstens twee maanden voor het einde van het contract verwittigen.

Vast, variabel of dynamisch?

In 2025 had ongeveer een op de vier Vlaamse gezinnen een vast contract, zo blijkt uit het prijzenrapport van de VNR. Die gezinnen betaalden gemiddeld 131 euro meer voor elektriciteit en 179 euro meer voor gas dan klanten met een variabel contract. Een dynamisch contract, waarbij de prijs per uur of kwartier meebeweegt met de groothandelsmarkt, was het goedkoopst: gemiddeld 1.203 euro voor elektriciteit, tegenover 1.298 euro voor het gemiddelde gezin.

Dat is een terugblik op één jaar. Een vast contract is een verzekering tegen een prijsstijging, en of die verzekering de moeite waard is, weet je pas achteraf. Een dynamisch contract loont vooral als je verbruik kunt verschuiven, bijvoorbeeld met een elektrische wagen of een warmtepomp. Zonder digitale meter kan het niet.

Veelgemaakte fouten

Alleen naar de kWh-prijs kijken. De vaste vergoeding telt ook mee, zeker bij een laag verbruik. Vergelijk altijd het geschatte jaarbedrag voor jouw verbruik.

Tekenen aan de deur of aan de telefoon onder druk. Vraag het aanbod op papier en vergelijk het zelf. Je verliest niets door een week te wachten. Een groepsaankoop van je provincie is iets anders: daar schrijf je zelf gratis en vrijblijvend in, en je beslist pas als je je persoonlijk voorstel hebt gekregen. Leg ook dat voorstel naast de V-test.

Het injectiecontract vergeten. Wie zonnepanelen heeft, vergelijkt best ook de terugleververgoeding. Volgens de VNR betaalden in 2025 zo’n 29.000 prosumenten in minstens één maand geld om stroom terug te leveren.

Denken dat de grootste leverancier de veiligste is. De CREG ziet geen noemenswaardig verschil in prijs of kwaliteit tussen grote en kleine leveranciers.

Een klacht?

Neem eerst contact op met je leverancier en hou de mails of brieven bij. Pas daarna is een klacht bij de Ombudsdienst voor Energie ontvankelijk. Die is gratis en bemiddelt in geschillen tussen gezinnen en leveranciers of netbeheerders.

Wanneer loont het?

Het loont als de V-check oranje of rood toont, als je nog op een oud contract zit dat stilzwijgend is verlengd, of als je leverancier een prijsaanpassing aankondigt. De CREG raadt aan om jaarlijks de CREG Scan te doen, niet om elk jaar te verhuizen van leverancier. Wil je een seintje wanneer het tijd is om opnieuw te kijken, stel dan een gratis herinnering in. Twijfel je over wat er op je factuur staat, lees dan eerst onze uitleg bij de energiefactuur en vergelijk daarna.

Voor de duidelijkheid: Switchly krijgt een commissie van partners wanneer je via hen overstapt, en is geen door de CREG gelabelde vergelijker. Dat label hebben vandaag Comparateur-energie.be en Callmepower.be. Welke leverancier voor jou het goedkoopst is, hangt af van je verbruik, je meter en je regio. Meer over wat er bij een overstap gebeurt, lees je in is veranderen van leverancier veilig?.