Energieprijzen 2027 in België: wie beslist wat, en wanneer weet je meer?

Wie in het najaar van 2026 een nieuw contract zoekt, wil weten wat 2027 brengt. Het eerlijke antwoord: een deel van je factuur ligt al grotendeels vast, een ander deel wordt de komende maanden beslist, en het grootste stuk hangt af van markten die niemand kan voorspellen. Hieronder staat wat we weten, wat we niet weten en wat je nu kan doen.

Waaruit bestaat je factuur?

De CREG splitst de gemiddelde elektriciteitsfactuur van een Belgisch gezin met 3.500 kWh elke maand op. In september 2026 kwam die op 1.416 euro per jaar, of 40,45 cent per kWh all-in. Daarvan was 44 procent energie, 27 procent transmissie en distributie, 23 procent heffingen en bijna 6 procent btw. In Vlaanderen lag het totaal op 1.358 euro, met een iets groter aandeel energie.

Voor gas, bij 17.000 kWh, rekende de CREG in september met 1.883 euro gemiddeld voor België en 1.806 euro in Vlaanderen.

Elk van die delen heeft een andere eigenaar en een andere kalender.

Wie bepaalt wat, en wanneer?

Energie. Dat deel bepaalt je leverancier, op basis van de groothandelsprijzen. Met een variabel contract volgt het de markt maandelijks, met een dynamisch contract per uur of kwartier. Met een vast contract ligt het vast voor de looptijd.

Distributie. In Vlaanderen zijn dat de nettarieven van Fluvius, goedgekeurd door de Vlaamse Nutsregulator (VNR) binnen de tariefmethodologie 2025-2028. De tarieven voor 2026 werden op 25 november 2025 bekend: volgens VRT NWS 20 euro minder voor elektriciteit (4 procent, tot gemiddeld 463 euro per jaar) en 16 euro meer voor gas. De daling bij stroom kwam doordat subsidies voor zonnepanelen van twintig jaar geleden aflopen. De tarieven voor 2027 verwachten we rond dezelfde tijd. Officiële cijfers zijn er tot dan niet.

Transmissie. Het hoogspanningsnet valt onder federale regels en de CREG. Het is een kleiner deel van de factuur.

Heffingen. Federale accijnzen en bijdragen, plus Vlaamse en gemeentelijke toeslagen. Die bepaalt de politiek, meestal via de begroting. Voor 2027 is ons geen beslissing bekend.

Btw. Op elektriciteit en aardgas voor gezinnen geldt 6 procent; de VNR rekent daar sinds maart 2022 mee in haar prijzendashboard. Een wijziging voor 2027 is ons niet bekend.

Belangrijk om te weten: een vast contract legt alleen het energiedeel vast. Nettarieven, heffingen en btw volgen de beslissingen van regulatoren en overheid, ook als je prijs per kWh vastligt.

Wat is al beslist voor 2027?

Vaste vergoedingen per dag. De wet koopkracht energie verplicht leveranciers om vanaf 2027 de vaste vergoeding pro rata aan te rekenen, per dag dat je klant bent, zo schreef Test Aankoop op 9 juli 2026. Wie midden in het jaar overstapt, betaalt dus geen volledige jaarvergoeding meer.

ETS2 start pas in 2028. Het nieuwe Europese emissiehandelssysteem voor gebouwen en wegvervoer wordt volgens de Europese Commissie in 2028 volledig operationeel. In 2027 zit die CO2-kost dus nog niet op je gasfactuur. Wel kunnen leveranciers en overheden zich er al op voorbereiden.

Wat is onzeker?

Het verplichte vaste contract in Vlaanderen. Minister van Energie Melissa Depraetere kondigde op 9 juli 2025 aan dat leveranciers met meer dan 200.000 aansluitingen vanaf 2027 een vast contract van minstens een jaar moeten aanbieden, en dat tegen 2029 alle leveranciers alle drie de contracttypes moeten aanbieden: vast, variabel en dynamisch, meldde VRT NWS. De definitieve regels en de prijs van zo’n contract hebben we nog niet gezien.

De groothandelsprijzen. Volgens de CREG steeg de Belgische groothandelsprijs voor stroom met levering in het volgende jaar van 88,53 euro per MWh in juni tot 103,02 euro in augustus 2026. Gas trok in augustus ook aan. Of die trend doorzet in de winter, hangt af van gasvoorraden, het weer en de geopolitiek.

De nettarieven van Fluvius voor 2027. Die volgen in november.

De federale heffingen. Een nieuwe begroting kan ze veranderen.

Het weer. Een koude winter verhoogt je verbruik, los van de prijs.

Vast, variabel of dynamisch?

Kijk eerst terug. In 2025 had ongeveer een op de vier Vlaamse gezinnen een vast contract, en die betaalden volgens het prijzenrapport van de VNR gemiddeld 131 euro meer voor stroom en 179 euro meer voor gas dan klanten met een variabel contract. Dynamisch was het goedkoopst. Dat was een jaar waarin de prijzen niet fors stegen.

Een vast contract is een verzekering. Het loont als de prijzen stijgen, en het kost je geld als ze dalen. Met een vast contract kan je in België trouwens nog altijd kosteloos opzeggen (hoe dat werkt, lees je in ons artikel over overstappen), dus je zit er niet aan vast als de markt later daalt. Dat maakt de keuze minder definitief dan ze lijkt.

Een variabel contract volgt de markt met een maand vertraging. Het is logisch als je de schommelingen kan opvangen en regelmatig vergelijkt.

Een dynamisch contract loont als je verbruik kan verschuiven: een elektrische wagen, een warmtepomp of een boiler die op goedkope uren draait. Je hebt er een digitale meter voor nodig.

Wat doe je nu?

1. Doe de V-check met de code op je factuur. Rood of oranje betekent dat er goedkopere contracten zijn.
2. Vergelijk vast, variabel en dynamisch voor je eigen verbruik, met het jaarbedrag en niet alleen de kWh-prijs.
3. Kijk eind november opnieuw, wanneer de nettarieven voor 2027 bekend zijn. De VNR werkt haar prijsvooruitblik elke maand bij.
4. Stel een herinnering in zodat je niet vergeet opnieuw te kijken.
5. Twijfel je wat er op je afrekening staat, lees dan onze uitleg bij de factuur.

We werken dit stuk bij zodra de VNR de nettarieven voor 2027 publiceert. Een prijsvoorspelling of een beloofde besparing krijg je van ons niet.