Waarom stijgen de energieprijzen in België? Stand van zaken september 2026

Wie een variabel contract heeft, ziet het deze herfst op de maandelijkse tariefkaart: stroom en vooral gas worden duurder. Dat komt door een reeks gebeurtenissen van de voorbije maanden, op de groothandelsmarkt en in de wetgeving. Hieronder staan ze in volgorde. Het goede nieuws vooraf: van contract of leverancier veranderen blijft in België gratis, ook met een vast contract.

1 april 2026: geen compensatie meer voor de oude teller

Sinds 1 april krijgen eigenaars van zonnepanelen geen vergoeding meer voor een negatief saldo op hun terugdraaiende teller wanneer Fluvius de digitale meter plaatst. Tot eind maart werd dat saldo nog automatisch verrekend.

Wie de plaatsing uitstelde, krijgt voor dat saldo dus niets meer. Meer over wat panelen vandaag opbrengen, lees je in ons artikel over zonnepanelen in 2026.

7 mei 2026: het prijzenrapport over 2025

De Vlaamse Nutsregulator (VNR) publiceerde wat Vlamingen in 2025 betaalden: gemiddeld 1.298 euro voor elektriciteit (13,5 procent meer dan in 2024) en 1.476 euro voor gas (2,6 procent meer). Dynamische contracten waren het goedkoopst, vaste contracten het duurst. Ongeveer 29.000 prosumenten betaalden in minstens één maand geld om stroom terug op het net te zetten.

Het verschil tussen contracten is groter dan veel mensen denken: tot 191 euro per jaar voor variabele stroomcontracten en 327 euro voor variabele gascontracten.

9 juli 2026: de wet koopkracht energie

Test Aankoop zette op 9 juli 2026 de gevolgen van de nieuwe federale wet koopkracht energie op een rij. Elke factuur krijgt een QR-code naar de tariefkaart. Een aangepast tarief moet een nieuwe productnaam krijgen. Vanaf 2027 worden vaste vergoedingen per dag aangerekend in plaats van per contractjaar. De bestaande regel dat een leverancier je minstens twee maanden voor een stilzwijgende verlenging verwittigt, blijft gelden.

Vergelijken wordt daardoor eenvoudiger. Het directe voordeel op de factuur is klein, maar misleidende constructies worden moeilijker.

Zomer 2026: groothandelsprijzen lopen op

De CREG-boordtabel van september toont hoe de Belgische groothandelsprijs voor elektriciteit met levering volgend jaar (Endex Power BE Y+1) steeg van 88,53 euro per MWh in juni naar 95,79 euro in juli en 103,02 euro in augustus 2026. Ook de gasprijzen op de groothandelsmarkt trokken in augustus aan, en de CO2-prijs die gascentrales betalen, steeg in dezelfde periode van 81,74 naar 85,28 euro per ton. Omdat gascentrales vaak de marginale prijs op de stroommarkt bepalen, trekt duurder gas de stroomprijs mee omhoog.

Die prijzen komen met enkele maanden vertraging in nieuwe contracten terecht. Een vast contract dat je nu tekent, is gebaseerd op deze hogere prijzen.

September 2026: de gezinsfactuur volgt

Volgens dezelfde boordtabel steeg de gemiddelde commerciële gasprijs voor een gezin met 17.000 kWh van 1.564 euro per jaar in juli naar 1.730 euro in augustus en 1.883 euro in september. Voor elektriciteit, bij 3.500 kWh, ging het Belgische gemiddelde van 1.342 euro naar 1.416 euro. In Vlaanderen komt dat in september op 1.358 euro voor stroom en 1.806 euro voor gas. Brussel (1.498 euro) en Wallonië (1.475 euro) liggen voor stroom hoger, vooral door andere nettarieven en heffingen. Op 10 september meldde ook de VNR dat de verwachte jaarprijs voor een nieuw elektriciteits- en gascontract die maand steeg.

Met een variabel contract voel je dit meteen. Het sociaal tarief lag in september volgens de CREG op ongeveer 961 euro voor 3.500 kWh stroom en is voor rechthebbenden een stuk goedkoper.

September 2026: brandstof duurder aan de pomp

De officiële maximumprijs voor Euro 95 E10 staat sinds 3 september op 2,058 euro per liter, die voor diesel B7 sinds 26 september op 2,494 euro. Dat raakt niet je energiefactuur, maar wel het budget van wie met de wagen pendelt, en het maakt elektrisch rijden relatief goedkoper. Hoeveel precies, rekenen we uit in ons artikel over thuisladen.

Oktober 2026: welkomstkortingen verdwijnen

Vanaf oktober verbiedt de wet koopkracht energie tijdelijke of voorwaardelijke kortingen op de kWh-prijs. Een contract dat de eerste maanden goedkoop lijkt en daarna duurder wordt, mag niet meer. Premies zoals een cashback blijven toegelaten, maar mogen volgens Test Aankoop niet in tariefkaarten en prijsvergelijkingen staan.

De prijs die je in een vergelijking ziet, wordt zo eerlijker. Kijk wel naar de vaste vergoeding en naar de indexering.

In de steigers: verplicht vast contract en ETS2

Vlaams energieminister Melissa Depraetere wil de grote leveranciers, die met meer dan 200.000 aansluitingen, verplichten om vanaf 2027 een vast contract van minstens een jaar aan te bieden voor elektriciteit en gas. Dat kondigde ze op 9 juli 2025 aan, meldde VRT NWS. Tegen 2029 zouden alle leveranciers alle drie de contracttypes moeten aanbieden: vast, variabel en dynamisch. Sectorfederatie Febeg verwacht er weinig verschil van, omdat er al veel vaste contracten bestaan. De definitieve regels hebben we nog niet gepubliceerd gezien, dus reken er voorlopig niet op.

Het Europese emissiehandelssysteem voor gebouwen en wegvervoer wordt volgens de Europese Commissie in 2028 volledig operationeel. Dan komt er een CO2-kost bovenop aardgas, stookolie, benzine en diesel. Hoe hoog, hangt af van de markt; in de eerste twee jaar kan Europa extra rechten vrijgeven als de prijs boven 45 euro (in prijzen van 2020) stijgt.

Wat kan je nu doen?

Heb je een variabel contract, dan betaal je vandaag de prijs van deze maand. Doe de V-check met de code op je factuur of vergelijk met je eigen verbruik. Denk je aan een vast contract, lees dan eerst onze vooruitblik op 2027. En wil je een seintje wanneer het tijd is om opnieuw te kijken, stel dan een gratis herinnering in.