Is veranderen van energieleverancier veilig? Wat er in Vlaanderen echt gebeurt

Zes misverstanden houden Vlamingen bij een te duur contract. De federale regulator CREG heeft ze ooit zelf opgelijst en weerlegd. Bij de V-check van de Vlaamse Nutsregulator, die je met de code op je factuur doet, kleurt je tarief groen, oranje of rood. Staat het op rood en doe je toch niets, dan zit er waarschijnlijk een van die misverstanden tussen. We nemen ze door, en vullen aan met wat de Vlaamse regels zeggen.

Misverstand 1: “Overstappen kost geld”

Bij de CREG staat het zwart op wit: de totale prijs van een leverancierswissel is nul euro. Dat geldt ook als je een contract van bepaalde duur hebt. De Vlaamse Nutsregulator (VNR, voor velen nog de VREG) formuleert het als een recht: gezinnen en kmo’s met een verbruik van maximaal 100 MWh kunnen op elk moment gratis van contract en leverancier veranderen.

Let wel op de vaste vergoeding in je contract. Die kan vandaag nog per contractjaar worden aangerekend. Vanaf 2027 moet ze volgens de wet koopkracht energie naar rato van het aantal dagen worden aangerekend, schrijft Test Aankoop. Wie midden in het jaar vertrekt, betaalt dan alleen voor de dagen dat hij klant was.

Misverstand 2: “Met een vast contract zit ik vast”

Een contract van bepaalde duur bindt de leverancier aan zijn prijs. Jou bindt het niet. Volgens de CREG kan je op eender welk moment van contract veranderen. Het enige waar je rekening mee houdt, is de opzegtermijn.

Dat is een groot verschil met Nederland, waar een vast contract wel een opzegvergoeding kan kosten. Lees je tips op een Nederlandse site, dan gelden die op dit punt niet voor jou.

Misverstand 3: “Dan val ik zonder stroom”

Je aansluiting blijft werken. Het net, de meter en de netbeheerder hebben niets met je leverancier te maken: in Vlaanderen beheert Fluvius het distributienet, wie je ook factureert. Een leverancier koopt energie in en stuurt de factuur. Bij een overstap verandert de afzender van die factuur.

Er is ook een vangnet voor het geval een leverancier er zelf mee ophoudt. De VNR beschrijft het zo: beëindigt een leverancier een contract om een andere reden dan wanbetaling, dan neemt Fluvius tijdelijk de levering over als uitzonderingsleverancier. Dat gebeurt ook wanneer een verhuizing niet correct is geregeld. Het is een tijdelijke oplossing: kies daarna zelf een nieuw contract.

Misverstand 4: “Alleen de grote namen zijn betrouwbaar”

Volgens de CREG zijn er op de Belgische markt een twintigtal spelers actief, en ziet de regulator geen noemenswaardig verschil in prijs of kwaliteit tussen grote en kleine. Wie in Vlaanderen wil leveren, heeft een leveringsvergunning nodig. De VNR houdt de lijst bij: eind september 2026 stonden er 39 leveranciers voor elektriciteit en 28 voor aardgas op. Ken je een naam niet, zoek hem daar op.

Misverstand 5: “Stroom en gas moeten bij dezelfde leverancier”

Dat hoeft niet. De CREG ziet geen reden waarom je de twee contracten niet los van elkaar zou aangaan, en raadt aan ze apart te vergelijken. Een leverancier met een scherpe gasprijs is niet vanzelf goedkoop voor stroom.

Misverstand 6: “Je moet elk jaar veranderen”

Ook dat klopt niet. De CREG zegt dat je zeker niet ieder jaar van leverancier hoeft te veranderen. Wat wel loont, is een keer per jaar kijken. Dat kan met de CREG Scan of met de V-check. Sinds 1 juli 2025 moeten leveranciers een code op de factuur of het verlengingsvoorstel zetten waarmee je die V-check in een paar seconden doet. Groen is goed. Bij oranje of rood loont het om de V-test te doen, of om te vergelijken met je eigen verbruik.

Hoe het in de praktijk loopt

1. Je tekent bij de nieuwe leverancier.
2. De nieuwe leverancier zegt je oude contract op. Dat staat zo in het stappenplan van de VNR.
3. Je blijft nog enkele weken klant bij de oude. De VNR rekent met een opzegtermijn van 3 weken, de CREG met gemiddeld vier weken voor de hele afhandeling.
4. Met een digitale meter gaat de meterstand automatisch naar de netbeheerder. Met een klassieke meter geef je hem zelf door.
5. De oude leverancier stuurt een slotfactuur, de nieuwe begint te factureren.

Reken dus op ongeveer een maand. In die tijd hoef je niemand te bellen.

Je mag je bedenken

Vanaf het afsluiten van een energiecontract heb je 14 kalenderdagen om het kosteloos te annuleren, bevestigt de FOD Economie. Dat geldt voor elk kanaal: online, in een winkel, op een beurs.

Voor verkoop aan de deur zijn de regels strenger, en dat is geen toeval. Komt een verkoper onaangekondigd langs, dan mag hij alleen een vrijblijvend voorstel achterlaten. Dat voorstel bevestig je ten vroegste na 3 dagen, en pas vanaf je bevestiging lopen de 14 dagen. Hij moet je ook een formulier geven waarmee je verklaart dat je een jaar lang geen huis-aan-huisverkoop meer wil.

Waar je wel op let

Het risico zit in de verkoop, niet in de overstap. Teken niets onder druk en vraag elk aanbod op papier.

Kijk naar het jaarbedrag voor jouw verbruik, met de vaste vergoeding erbij. Vanaf oktober 2026 zijn tijdelijke en voorwaardelijke kortingen op de kWh-prijs verboden, dus de prijs in een vergelijking wordt betrouwbaarder. Een cashback mag nog, maar staat niet in de tariefkaart. Reken hem dus zelf mee of laat hem buiten beschouwing.

Heb je zonnepanelen, vergelijk dan afname en injectie samen. Aan je installatie verandert bij een overstap niets.

Switchly verdient aan partnerlinks op de vergelijkingspagina en is geen door de CREG gelabelde vergelijker. De V-test is de officiële prijsvergelijker van de VNR en verdient niets aan je keuze. Gebruik gerust allebei.

Als het toch misloopt

Neem eerst contact op met je leverancier, schriftelijk, en hou de mails bij. De Ombudsdienst voor Energie verklaart een klacht pas ontvankelijk als je bij het energiebedrijf zelf al stappen hebt gezet, en vraagt daar bewijs van.

Twijfel je over een bedrag op je afrekening, begin dan bij onze uitleg bij de energiefactuur. Het hele stappenplan staat in van energieleverancier veranderen. En met een gratis herinnering kijk je over een jaar opnieuw.