Energieleverancier overstappen: gratis, zonder onderbreking, zo werkt het (2026)

Overstappen van energieleverancier kost niets, je hoeft er niemand voor te bellen en het licht blijft gewoon branden. Toch stellen veel mensen het uit, vaak uit angst voor gedoe. Dat is jammer, want met de prijzen van januari 2026 kwam een gemiddeld huishouden volgens het CBS op zo’n € 1.993 per jaar voor stroom en gas, en de ACM zag in september de tarieven van nieuwe contracten op het hoogste niveau in drie jaar. Hieronder staat hoe het werkt en waar de regels aan jouw kant staan.

Wie houdt toezicht?

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is de toezichthouder op de energiemarkt. Een leverancier mag alleen aan huishoudens leveren met een vergunning van de ACM. De ACM controleert ook of tarieven redelijk zijn en publiceert elke maand een energiemonitor met de gemiddelde prijzen. Voor consumenten heeft de ACM een eigen informatieloket: ConsuWijzer. Daar staan de regels over bedenktijd, opzegtermijn en opzegvergoeding in gewone taal.

Een officiële vergelijkingssite van de overheid bestaat in Nederland niet. Je vergelijkt via commerciële vergelijkers of via de collectieve inkoop van bijvoorbeeld de Consumentenbond. Vergelijkers verdienen meestal aan een overstap. Dat is toegestaan, zolang ze er open over zijn.

Stap voor stap overstappen

1. Zoek je huidige contract op: soort contract (vast, variabel of dynamisch), einddatum en je jaarverbruik in kWh en m³. Dat staat op je jaarafrekening. Twijfel je over de regels op die afrekening, gebruik dan onze uitleg van de energierekening.
2. Vergelijk aanbiedingen op basis van je eigen verbruik. Op onze vergelijkpagina vind je vergelijkers waar we mee samenwerken (partnerlinks, dat staat er ook bij).
3. Sluit het nieuwe contract af. Dat is het enige formulier dat je invult.
4. Je nieuwe leverancier regelt de overstap en zegt je oude contract op. Je hoeft zelf niemand te bellen.
5. Geef rond de overstapdatum de meterstanden door als je leverancier erom vraagt. Met een slimme meter gaat dat vanzelf.
6. Controleer de eindafrekening van je oude leverancier. Een tegoed moet terugbetaald worden.

Wat kost het en hoe lang duurt het?

Overstappen zelf kost niets. Overstapkosten bestaan niet. Alleen bij een vast contract dat je voor de einddatum opzegt, kan een opzegvergoeding gelden (daarover verderop meer).

Twee termijnen bepalen de duur. De opzegtermijn van je oude contract is volgens ConsuWijzer maximaal een maand en begint op de dag nadat er is opgezegd. Daarnaast heb je 14 dagen bedenktijd bij het nieuwe contract. Vergelijker Gaslicht.com, een partner van Switchly, rekent daarom met zes tot acht weken voor de hele overstap en ziet dat een groeiend aantal leveranciers met een opzegtermijn van vijf dagen werkt.

In die weken merk je thuis niets. De meter en de kabels zijn van de netbeheerder, niet van de leverancier, dus stroom en gas blijven gewoon komen. Je krijgt geen monteur over de vloer.

Bedenktijd: 14 dagen

Na het afsluiten van een energiecontract heb je altijd 14 dagen bedenktijd, ook als je al schriftelijk akkoord hebt gegeven. Binnen die termijn zeg je zonder reden af met een brief of e-mail aan de nieuwe leverancier. Bewaar een kopie.

Voor telefonische verkoop geldt een extra regel. Een contract dat aan de telefoon is verkocht, is volgens ConsuWijzer pas geldig als je daarna schriftelijk akkoord geeft: op papier, per e-mail of via internet. Heb je dat niet gedaan, dan is er geen contract en betaal je niets.

Opzegvergoeding bij een vast contract

Wie een vast contract voor de einddatum opzegt, kan een opzegvergoeding moeten betalen. Voor contracten die sinds 1 juni 2023 zijn afgesloten is dat geen vast bedrag meer, maar een berekening volgens de regels van de ACM:

• je resterende verbruik tot de einddatum,
• maal het verschil tussen je huidige tarief en het tarief dat dezelfde leverancier nu rekent voor een contract met dezelfde resterende looptijd.

Zijn de prijzen sinds je afsluiting gestegen, dan lijdt de leverancier geen verlies en betaal je niets. Dat is in 2026 voor veel mensen met een oud vast contract precies de situatie. Ook bij variabele en dynamische contracten geldt geen opzegvergoeding. Vraag je leverancier om de berekening: die moet de leverancier maken en die blijft twee maanden geldig. Let wel op een welkomstbonus. Zeg je binnen zes maanden na de start op, dan moet je een bonus in geld terugbetalen.

Een vast contract loopt af? Dan hoef je niet te wachten. Je kunt al ruim van tevoren een nieuw contract afsluiten dat ingaat op de dag dat het oude eindigt. Zet de datum in onze contractwekker, dan krijg je op tijd een seintje.

Pas op voor nepvergelijkers

Op 11 september 2026 heeft de ACM energieleveranciers opgedragen te stoppen met zogenaamde nepvergelijkers. Dat zijn telefonische verkopers die zich voordoen als onafhankelijk energieadviseur, maar betaald worden door een leverancier. Volgens de ACM zijn energiecontracten te ingewikkeld om via een ongevraagd telefoontje af te sluiten. Krijg je zo’n telefoontje, vraag dan het aanbod op schrift en vergelijk het zelf. Meld misleidende verkoop bij ConsuWijzer.

Aan de deur geldt hetzelfde. Teken niets op de stoep en geef geen klantnummer of IBAN door aan iemand die je niet zelf hebt gebeld.

Vast, variabel of dynamisch

Volgens de energiemonitor van de ACM had in juli 2026 55 procent van de huishoudens een vast contract, 37 procent een variabel contract en 8 procent een dynamisch contract. Het aandeel dynamisch groeit snel. Bij een dynamisch contract betaal je voor stroom de uurprijs van de groothandelsmarkt plus een opslag. Dat werkt goed als je je verbruik kunt verschuiven, bijvoorbeeld met een elektrische auto of thuisbatterij. De ACM waarschuwt dat de rekening in de winter dan hoger is dan in de zomer.

Een variabel contract kun je altijd opzeggen met een termijn van maximaal een maand, zonder vergoeding. Een vast contract geeft zekerheid, maar kost geld als je eerder weg wilt terwijl de prijzen gedaald zijn.

Wat als je leverancier failliet gaat?

Ook dan blijft de levering doorlopen. ConsuWijzer beschrijft wat er gebeurt: je krijgt automatisch een nieuwe energieleverancier, binnen maximaal 20 werkdagen. Vindt de oude leverancier zelf een bedrijf dat de klanten overneemt, dan blijven je oude voorwaarden gelden. Lukt dat niet, dan verdeelt de ACM de klanten over de andere leveranciers met een vergunning. Die nieuwe leverancier mag je een nieuw aanbod doen, en bevalt dat niet, dan kun je overstappen zonder opzegvergoeding. Ook bij een kleine of onbekende leverancier loopt je stroom dus geen gevaar.

Klacht? Eerst de leverancier, dan de Geschillencommissie

Ben je het niet eens met een rekening, een meterstand of een opzegvergoeding, dien dan eerst een klacht in bij de leverancier. Kom je er samen niet uit, dan kun je naar de Geschillencommissie Energie. Die behandelt klachten over levering, tarieven en afsluiting van stroom, gas en warmte, als de leverancier is aangesloten via Energie-Nederland, Netbeheer Nederland of rechtstreeks. Het klachtengeld is € 52,50 en je krijgt het terug als je in het gelijk wordt gesteld. Boven de € 5.000 moeten beide partijen instemmen met behandeling.

Wanneer loont overstappen?

Overstappen is in Nederland heel gewoon en loont als het nieuwe aanbod op jaarbasis goedkoper is voor jouw verbruik, inclusief vaste leveringskosten, na aftrek van een eventuele opzegvergoeding. Kijk daarbij niet alleen naar de prijs per kWh. Twee contracten met dezelfde kWh-prijs kunnen tientallen euro’s per jaar verschillen door de vaste kosten. Heb je zonnepanelen, kijk dan ook naar de terugleverkosten, zeker nu de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt.

Hoe Switchly hieraan verdient: de vergelijkers op onze vergelijkpagina betalen ons een vergoeding als je via hen overstapt. Welke leverancier voor jou het voordeligst is, hangt af van je verbruik, je woning en hoeveel zekerheid je wilt, en daarom noemen we er geen. Wil je eerst weten wat er bij een overstap precies gebeurt, lees dan is overstappen veilig?.