Is overstappen van energieleverancier veilig? Wat er echt gebeurt

De vraag komt bijna altijd van iemand die al jaren bij dezelfde leverancier zit. De prijs is het probleem niet, de twijfel wel: valt de stroom uit, moet ik iemand bellen, zit ik straks ergens aan vast? Het korte antwoord is dat overstappen in Nederland een administratieve handeling is. Er verandert een naam op je rekening en verder niets. Hieronder lopen we de zorgen een voor een langs, met de regels erbij.

“Straks zit ik zonder stroom”

Dat gebeurt niet. De stroomkabel, de gasleiding en de meter in je meterkast zijn van de netbeheerder. Welke netbeheerder je hebt, hangt af van je adres en niet van je contract. De leverancier koopt energie in en stuurt jou de rekening. Als je overstapt, wisselt alleen die partij. Je krijgt geen monteur over de vloer en je meter blijft hangen waar hij hangt.

Dat is ook de reden dat je bij een storing of gaslucht niet je leverancier belt maar het landelijke storingsnummer van de netbeheerders. Dat nummer blijft na een overstap hetzelfde.

“Ik moet vast van alles regelen”

Eén ding: je aanmelden bij de nieuwe leverancier. ACM ConsuWijzer, het consumentenloket van toezichthouder ACM, zegt het in één zin: heb je een leverancier gekozen, dan hoef je je alleen nog aan te melden en die leverancier regelt je overstap. Opzeggen bij de oude leverancier hoort daarbij.

Wat je zelf nog doet, is klein. Heb je geen slimme meter, dan geef je de meterstanden door wanneer de leverancier erom vraagt. Maak er een foto van, dan heb je bewijs. En je controleert de eindafrekening van je oude leverancier.

Overstapkosten bestaan niet. De enige rekening die je kunt krijgen, is een opzegvergoeding bij een vast contract dat je voor de einddatum beëindigt. Daarover verderop meer.

“En als ik spijt krijg?”

Dan zeg je binnen 14 dagen af. ConsuWijzer schrijft dat je altijd 14 dagen bedenktijd hebt, ook als je al schriftelijk akkoord hebt gegeven. Een reden hoef je niet op te geven. Stuur een e-mail of brief aan de nieuwe leverancier en bewaar een kopie.

Voor telefonische verkoop is de bescherming nog sterker. Een contract dat aan de telefoon is afgesloten, is pas geldig als je daarna schriftelijk akkoord hebt gegeven: op papier, per e-mail of via internet. Heb je alleen “ja” gezegd tegen een verkoper, dan is er geen contract.

“Hoe lang duurt het?”

De opzegtermijn van een energiecontract is volgens ConsuWijzer maximaal een maand en begint op de dag nadat er is opgezegd. Tel daar de bedenktijd bij op en je komt op enkele weken. Je kunt bij het afsluiten meestal ook zelf een startdatum kiezen, bijvoorbeeld de dag waarop je vaste contract afloopt. Zet die datum in onze contractwekker, dan krijg je twee maanden en een maand van tevoren een bericht.

Een wettelijke maximale duur voor de hele overstap hebben we op de site van de ACM niet gevonden, dus die noemen we niet.

“Krijg ik een boete?”

Bij een variabel of dynamisch contract niet. Die kun je opzeggen zonder opzegvergoeding.

Bij een vast contract hangt het ervan af. Je betaalt alleen een opzegvergoeding als je een contract met een vaste looptijd hebt, die looptijd nog niet voorbij is, en dat allebei in je contract staat. Voor contracten die sinds 1 juni 2023 zijn afgesloten, geldt een rekenregel van de ACM:

Zijn de tarieven sinds je afsluiting gestegen, dan is het prijsverschil nul of negatief en betaal je niets. Na de prijsstijgingen van dit jaar geldt dat voor veel oudere vaste contracten, al zit je met zo’n contract meestal juist goed. Vraag je leverancier om de berekening. Die blijft twee maanden geldig.

Eén ding om op te letten: heb je een welkomstpremie in geld gekregen en zeg je binnen zes maanden na de start op, dan mag de leverancier die terugvragen.

“En als mijn nieuwe leverancier omvalt?”

Ook daar is een regeling voor. Een leverancier heeft een vergunning van de ACM nodig om aan huishoudens te leveren. Gaat hij toch failliet, dan krijg je volgens ConsuWijzer automatisch een nieuwe leverancier, binnen maximaal 20 werkdagen. Er zijn twee scenario’s:

• De oude leverancier vindt een bedrijf dat de klanten overneemt. Dan blijven je oude voorwaarden gelden.
• Dat lukt niet. Dan verdeelt de ACM de klanten over alle andere leveranciers met een vergunning. Je nieuwe leverancier mag je een nieuw aanbod doen. Stap je daarna over naar een ander, dan betaal je geen opzegvergoeding.

In beide gevallen blijft de energie geleverd worden.

Waar het wel mis kan gaan

Het risico zit bijna nooit in de overstap zelf. Het zit in hoe een contract aan je verkocht wordt.

Op 11 september 2026 heeft de ACM leveranciers laten weten dat ze bij de verkoop van energiecontracten geen telefonische “nepvergelijkers” mogen inzetten. Dat zijn verkopers die zich voordoen als onafhankelijk adviseur, terwijl hun vergoeding de uitkomst van de “vergelijking” bepaalt. Word je gebeld, vraag het aanbod dan op schrift en hang op. Aan de deur doe je hetzelfde: niets tekenen, niets toezeggen, geen klantnummer of IBAN geven.

Kijk bij een aanbod altijd naar drie dingen: het soort contract (vast, variabel of dynamisch), de looptijd en de vaste leveringskosten per maand. Een lage prijs per kWh met hoge vaste kosten is voor een klein huishouden vaak geen goede deal.

Switchly is zelf ook geen neutrale partij en dat zeggen we erbij: de vergelijkers op onze vergelijkpagina zijn partners die ons betalen als je via hen overstapt. Je sluit het contract altijd bij de leverancier zelf, nooit bij ons.

Gaat er toch iets fout?

Begin bij de leverancier en dien je klacht schriftelijk in. Kom je er niet uit, dan kun je naar de Geschillencommissie Energie. Het klachtengeld is € 52,50 en je krijgt het terug als je gelijk krijgt. Gaat het geschil over meer dan € 5.000, dan moeten beide partijen instemmen met behandeling. De leverancier moet wel zijn aangesloten, via Energie-Nederland, Netbeheer Nederland of rechtstreeks.

Misleidende verkoop meld je bij ACM ConsuWijzer. Daar staan ook voorbeeldbrieven om een contract te annuleren.

In het kort

Wil je weten hoe een overstap stap voor stap verloopt, lees dan energieleverancier overstappen. Snap je een post op je rekening niet, dan helpt onze uitleg van de energierekening. En als je zover bent, kun je met je jaarverbruik erbij rustig vergelijken.