Opzegvergoeding energie berekenen: zo werkt de rekensom

De opzegvergoeding voor een vast energiecontract is geen vast bedrag. Je betaalt het verlies dat je leverancier lijdt doordat je eerder weggaat: je resterende verbruik maal het prijsverschil tussen jouw tarief en zijn tarief van nu. Is energie sinds je afsluiting duurder geworden, dan is er geen verlies en betaal je niets.

De rekensom

ACM ConsuWijzer, het consumentenloket van toezichthouder ACM, geeft de som zo:

Opzegvergoeding = resterend verbruik tot het einde van het contract × (tarief dat je nu betaalt − nieuw tarief bij dezelfde leverancier)

De som wordt apart gemaakt voor elektriciteit (in kWh) en voor gas (in m³). Twee onderdelen hebben uitleg nodig.

Het resterend verbruik is wat je volgens de verwachting nog zou verbruiken als je klant bleef. Daarbij wordt meegerekend dat je in de winter meer verbruikt dan in de zomer. Wie in maart opzegt met een contract tot juli, heeft de dure maanden dus al achter de rug.

Het nieuwe tarief is niet zomaar de laagste prijs op de markt. Het is het tarief van je eigen leverancier voor een contract dat even lang loopt als jouw resterende looptijd. Heb je een contract voor 3 jaar en zeg je na 2 jaar op, dan kijkt de leverancier naar wat hij nu rekent voor een contract van 1 jaar.

Het rekenvoorbeeld van ACM ConsuWijzer

Op de pagina van ACM ConsuWijzer staat dit voorbeeld. Een contract voor 1 jaar begint op 1 juli 2025, met € 0,45 per kWh en € 0,90 per m³. Op 25 maart 2026 zegt de klant op. Tot het einde van het contract zou hij nog 800 kWh en 500 m³ verbruiken. Een nieuw contract voor 1 jaar kost bij dezelfde leverancier op dat moment € 0,25 per kWh en € 0,60 per m³.

Samen is dat € 310. Het voorbeeld laat ook zien wanneer het bedrag oploopt: bij een groot prijsverschil en bij veel resterend verbruik. Een contract dat over twee maanden afloopt, levert een kleine som op. Dan is wachten tot de einddatum vaak de eenvoudigste keuze.

Zelf narekenen kan maar half

Je eigen tarieven staan in je contract. De andere twee getallen heeft alleen je leverancier: het verwachte resterende verbruik en het tarief waarmee hij vergelijkt. Een rekentool op internet kan daarom hooguit een schatting geven.

Vraag de berekening op bij je huidige leverancier voordat je overstapt. Hij moet de som duidelijk uitleggen, en als je iets niet begrijpt mag je om uitleg vragen. De berekening blijft 2 maanden geldig. Ben je daarna nog niet overgestapt, vraag dan een nieuwe aan.

Wat de vergoeding bij voortijdig opzeggen is, hoort volgens ACM ConsuWijzer ook al in het aanbod te staan dat je krijgt voordat je een contract sluit. Let daar bij een nieuw vast contract op, zeker als je een looptijd van meer dan een jaar kiest.

Wanneer je niets betaalt

Je betaalt alleen een opzegvergoeding als je een contract voor bepaalde tijd hebt, de looptijd nog niet voorbij is en beide punten in je contract staan. In deze situaties betaal je niets:

• De looptijd van je contract is voorbij.
• Je hebt een contract met variabele of dynamische tarieven.
• Je leverancier stopt het contract zelf. Doet hij dat omdat je rekeningen niet op tijd zijn betaald, dan mag hij soms wel een vergoeding vragen.
• De rekening voor de opzegvergoeding komt pas na de eindafrekening.
• In je contract staat niet hoe de leverancier de opzegvergoeding berekent.
• De energie is duurder geworden dan het tarief in je contract.

Er is nog een geval. Een leverancier mag de prijs en voorwaarden van een lopend vast contract niet zomaar aanpassen. Volgens de ACM mag dat alleen als het duidelijk en begrijpelijk in de voorwaarden staat en de wijziging minimaal een maand vooraf is aangekondigd, zodat je het contract kunt beëindigen voordat de wijziging ingaat. Krijg je zo’n aankondiging, lees dan in de brief en in je voorwaarden of je kosteloos weg kunt.

Valt het bedrag tegen? Je kunt nog terug

Je nieuwe leverancier regelt de overstap en je oude leverancier stuurt je de opzegvergoeding. Blijkt die hoger dan je dacht, dan kun je de overstap binnen de bedenktijd annuleren. Die bedenktijd is 14 dagen na het sluiten van het nieuwe contract. Je stuurt de nieuwe leverancier een brief of e-mail en blijft bij je oude leverancier, zonder opzegvergoeding.

De opzegvergoeding staat op je eindafrekening. Die krijg je binnen 6 weken na de overstap.

Drie gevallen waarin het anders loopt dan je verwacht

Stroom en gas in één contract. Zeg je alleen gas op, bijvoorbeeld omdat je van het gas af gaat, dan zeg je het hele contract op. De leverancier mag dan een vergoeding vragen voor gas en voor elektriciteit. Vraag het vooraf na.

Zonnepanelen. Ook met panelen heb je stroom van het net nodig, en die heeft de leverancier vooraf ingekocht. Je betaalt dus een opzegvergoeding, waarbij de leverancier rekening houdt met je standaardjaarverbruik en de opwek van je panelen.

Welkomstpremie. Zeg je op binnen 6 maanden nadat het contract inging, dan mag de leverancier de premie terugvragen. Meer dan de premie hoef je nooit terug te betalen, en na 6 maanden niets meer. Kreeg je de premie pas na de betaling van je tweede termijnbedrag, dan hoef je haar ook niet terug te betalen.

Wanneer overstappen ondanks de vergoeding loont

Leg twee bedragen naast elkaar: wat je bij de nieuwe leverancier tot je oude einddatum minder betaalt, en wat de opzegvergoeding is. De vergoeding is zo opgezet dat ze het prijsverschil bij je eigen leverancier afroomt. Voordeel ontstaat dus alleen als een andere leverancier duidelijk goedkoper is dan het actuele aanbod van je huidige. Reken met de jaarkosten inclusief vaste leveringskosten. Een welkomstpremie telt mee, maar alleen als je minstens 6 maanden blijft.

Is het verschil klein, dan is wachten tot de einddatum meestal verstandiger. Zet een contractwekker en vergelijk een paar weken voor die datum. Wil je nu al zien wat er wordt aangeboden, dan vind je op onze vergelijkpagina vergelijkers waar je je verbruik kunt invullen. Links met de aanduiding partnerlink zijn betaald, de andere niet.

Sinds wanneer geldt deze methode?

De ACM voerde de rekenmethode in voor vaste contracten die vanaf 1 juni 2023 zijn afgesloten. Daarvoor golden vaste bedragen, bijvoorbeeld maximaal 50 euro als een contract nog minder dan anderhalf jaar liep. Leveranciers gaven toen aan geen vaste contracten meer aan te bieden, omdat klanten bij een prijsdaling voor weinig geld weg konden.

Op 1 januari 2026 is de Energiewet ingegaan, die de Elektriciteitswet en de Gaswet vervangt. De ACM meldt dat de beleidsregels uit 2023 daarom niet meer gelden. ACM ConsuWijzer beschrijft op 29 september 2026 nog steeds de rekensom uit dit artikel. Ga bij een geschil uit van wat er in je eigen contract staat over de berekening.

Is het bedrag te hoog of onterecht?

Schrijf een brief of e-mail aan je huidige leverancier. ACM ConsuWijzer heeft een voorbeeldbrief voor een klacht over de opzegvergoeding. Kom je er met de leverancier niet uit, dan kun je naar de Geschillencommissie Energie. Het klachtengeld is € 52,50 en je krijgt het terug als de commissie je in het gelijk stelt. Bij ACM ConsuWijzer kun je het probleem ook melden. Door meldingen ziet de ACM welke bedrijven zich niet aan de regels houden. Meer over termijnen en je rechten bij een overstap staat in Energieleverancier overstappen.